धनकुटा / बडादशैँ नजिकिँदै जाँदा धनकुटाका बजार र साप्ताहिक हाटबजारमा चहलपहल बढेको छ। दसैँका लागि आवश्यक खाद्यान्न, लत्ताकपडा र घरायसी सामग्री किन्नेको भिडसँगै खसीबोका खरिदबिक्री पनि बढेको छ। गाउँदेखि सहरसम्म दशैँको रौनक छाउन थालेसँगै हाटबजारमा व्यापारिक गतिविधि तीव्र बनेका छन्।

दशैँ नेपाली समाजमा परिवारको पुनर्मिलन, मीठोमसिनो खाने, नयाँ लुगा लगाउने र आपसी सद्भाव साटासाट गर्ने प्रमुख पर्व हो। यही पर्वको तयारीका लागि धनकुटाका बजारमा उपभोक्ताको चहलपहल बढेको छ भने व्यापारीहरू पनि वर्षकै महत्त्वपूर्ण व्यापारिक सिजनको प्रतीक्षामा छन्।

हाटबजारमा किनमेलको चटारो

धनकुटा जिल्लाका विभिन्न स्थानमा लाग्ने साप्ताहिक हाटबजार दशैँको किनमेलका लागि मुख्य केन्द्र बनेका छन्। धनकुटा र हिलेमा बिहीबार, पाख्रीबासमा शनिबार तथा सिधुवा र थलथलेमा बुधबार हाटबजार लाग्ने गर्छन्।

यी हाटबजारमा खाद्यान्न, लत्ताकपडा, खसीबोका, बंगुर, हाँस र कुखुरालगायतका सामग्रीको किनबेच हुने गरेको छ। दशैँका लागि आवश्यक सामग्री खरिद गर्न गाउँगाउँबाट उपभोक्ता बजार पुग्न थालेपछि बजार क्षेत्र थप व्यस्त बनेका छन्।

विशेषगरी दशैँमा मासुको खपत बढ्ने भएकाले खसीबोकाको व्यापारले हाटबजारमा छुट्टै रौनक थपेको छ। उपभोक्ताहरू आफ्नो आर्थिक क्षमताअनुसार खसीबोका खरिद गर्न व्यस्त देखिन्छन् भने व्यापारीलाई मागअनुसार पशु उपलब्ध गराउन कठिन हुन थालेको छ।

प्रतिकिलो मासु नौ सयदेखि एघार सय रुपैयाँसम्म

दशैँको समयमा खसीबोकाको माग बढेसँगै मासुको मूल्य पनि उपभोक्ताको चासोको विषय बनेको छ। जिल्लामा काटेको खसीको मासु गाउँमा प्रतिकिलो नौ सय रुपैयाँ र सहरबजारमा एघार सय रुपैयाँसम्म बिक्री हुने गरेको व्यापारीहरू बताउँछन्।

धनकुटाका मासु व्यापारी अभिषेक कार्कीका अनुसार यस वर्ष खसीको माग उच्च छ। मागअनुसार आपूर्ति गर्नसमेत कठिन हुन थालेको उहाँको भनाइ छ।

“सिंगो खसीको दामअनुसार मूल्य तोकिन्छ । काटेको मासु गाउँमा नौ सय र सहर बजारमा एघार सयसम्म बिक्री हुने गरेको छ,” कार्कीले भन्नुभयो, “यस वर्ष खसीको माग उच्च रहेका कारण माग धान्नै मुस्किल पर्ने गरेको छ।”

दशैँमा घरपरिवार र आफन्तजन भेला भएर भोजभतेर गर्ने परम्पराका कारण खसीबोकाको माग स्वाभाविक रूपमा बढ्ने गरेको छ। यसले पशुपालक किसानदेखि स्थानीय व्यापारीसम्मलाई आफ्नो उत्पादन र व्यवसायबाट आम्दानी गर्ने अवसरसमेत प्रदान गरेको छ।

व्यापारमा सुधार, व्यवसायी उत्साहित

दशैँ धनकुटाका व्यवसायीका लागि वर्षकै महत्त्वपूर्ण व्यापारिक समय मानिन्छ। सामान्य समयको तुलनामा चाडपर्वमा कारोबार दोब्बरदेखि तेब्बरसम्म पुग्ने गरेको व्यवसायीहरूको अनुभव छ। वर्षभरि हुने कुल कारोबारको करिब ४० प्रतिशत दशैँको अवधिमा हुने गरेको बताइन्छ।

अघिल्लो वर्ष जेनजी आन्दोलन तथा बाढीपहिरोका कारण प्रभावित बनेको व्यापार क्षेत्र यस वर्ष केही हदसम्म सुधारोन्मुख रहेको व्यापारीहरूको भनाइ छ। यसले लामो समयदेखि व्यापारमा अपेक्षित सुधारको प्रतीक्षामा रहेका व्यवसायीमा उत्साह थपेको छ।

व्यापारी अभिषेक कार्कीका अनुसार चाडपर्वको आगमनसँगै बजारमा आर्थिक गतिविधि बढेको छ। खसीबोकाको माग उच्च रहनु र उपभोक्ताको किनमेल बढ्नुले व्यवसायीलाई राहत मिलेको छ।

दशैँको किनमेलले बजारमा वस्तुको बिक्री मात्र बढाउँदैन, यसले स्थानीय उत्पादन, ढुवानी, कृषि तथा पशुपालनमा आधारित व्यवसायलाई समेत चलायमान बनाउँछ। त्यसैले दशैँलाई व्यापारीका लागि आम्दानीको अवसर र स्थानीय अर्थतन्त्रलाई गति दिने समयका रूपमा हेरिन्छ।

उपभोक्तालाई सहज बिक्रीवितरण गर्न आग्रह

चाडपर्वका बेला दैनिक उपभोग्य वस्तुको माग बढ्ने भएकाले बजारमा वस्तुको सहज आपूर्ति र उचित मूल्य कायम राख्नु पनि उत्तिकै महत्त्वपूर्ण हुन्छ। यसैलाई ध्यानमा राख्दै धनकुटा उद्योग वाणिज्य संघले सम्बन्धित सरोकारवालासँग आवश्यक समन्वय गरी दैनिक उपभोग्य वस्तुको आयात, आपूर्ति र बिक्रीवितरण सहज बनाउन आग्रह गरेको छ।

संघले व्यापारीहरूलाई पसलमा अनिवार्य रूपमा मूल्यसूची राख्न, आवश्यकताभन्दा बढी सामान भण्डारण नगर्न तथा सडेगलेका र म्याद नाघेका खाद्यान्न बिक्रीवितरण नगर्न आग्रह गरेको छ।

धनकुटा उद्योग वाणिज्य संघका अध्यक्ष श्रीराम रायमाझीले दशैँका बेला अन्य सिजनको तुलनामा दोब्बरदेखि तेब्बरसम्म आर्थिक कारोबार हुने गरेको बताउनुभयो। चाडपर्वमा उपभोक्ताको माग बढ्ने भएकाले बजारलाई व्यवस्थित र उपभोक्तामैत्री बनाउनु आवश्यक रहेको उहाँको भनाइ छ।

पर्वको रौनकसँगै स्थानीय अर्थतन्त्रमा आशा

दशैँ नजिकिँदै गर्दा धनकुटाका बजारमा देखिएको चहलपहलले पर्वको सांस्कृतिक महत्त्वसँगै यसको आर्थिक पक्षलाई पनि उजागर गरेको छ। हाटबजारमा खसीबोका खरिदबिक्रीदेखि लत्ताकपडा र खाद्यान्नको व्यापारसम्म बढ्दै जाँदा किसान, व्यापारी र उपभोक्ता सबै दशैँको तयारीमा जुटेका छन्।

अघिल्लो वर्षका विभिन्न चुनौतीबाट प्रभावित व्यापार क्षेत्र यस वर्ष केही सुधार हुने संकेत देखिएपछि व्यवसायीमा आशा पलाएको छ। यद्यपि चाडपर्वको समयमा बढ्ने मागसँगै मूल्य नियन्त्रण, गुणस्तरीय वस्तुको उपलब्धता र सहज आपूर्तिमा ध्यान दिनुपर्ने आवश्यकता पनि उत्तिकै छ।

दशैँको आगमनसँगै धनकुटाका हाटबजारमा बढेको भिडभाड केवल किनमेलको दृश्य मात्र होइन, स्थानीय जनजीवन, सामाजिक परम्परा र आर्थिक गतिविधि एकसाथ चलायमान बनेको संकेत पनि हो। खसीबोकाको किनबेचदेखि बजारका पसलमा बढेको चहलपहलसम्मले धनकुटामा दशैँको रौनक फैलिँदै गएको देखाएको छ।